Thursday, August 14, 2008

"NAVARRA" PABILIOIA ETA EXPO ZARAGOZA


"Navarra" gunean euskarak jai


Hizlari txarra naizen arren
Mintza nakion
Argi eta garbi
Belarritik tiratu behar zaionari

Zeren begirada batez den-dena ikusten baitut
Batzuen lotsagabekeria guztia

Errekak zer ekarriko zain nago
Ebroaren korronteari begira ez darabilt deus ere gogoan
Ezorduan joan behar dut
Eta alde egiteko inoiz ez da berandu


Juankar Mugartza

AIMÉ CÉSAIRE, MAIATZ 47


Tam-tam de nuit

train d'okapis facile aux pleurs la rivière aux doigts charnus fouille dans le cheveu des pierres mille lunes miroirs tournants mille morsures de diamants mille langues sans oraison fièvre entrelacs d'archet caché à la remorque des mains de pierre chatouillant l'ombre des songes plongés aux simulacres de la mer


Aimé Césaire


Le crystal automatique

allo allo encore une nuit pas la peine de chercher c'est moi l'homme des cavernes il y a les cigales qui étour- dissent leur vie comme leur mort il y a aussi l'eau verte des lagunes même noyé je n'aurai jamais cette couleur- là pour penser à toi j'ai déposé tous mes mots au monts de-piété un fleuve de traineaux de baigneuses dans le courant de la journée blonde comme le pain et l'alcool de tes seins

allo allo je voudrais etre à l'envers clair de la terre le bout de tes seins à la couleur et le gout de cette terre-la

allo allo encore une nuit il y a la pluie et ses doigts de fossoyeur il y a la pluie qui met ses pieds dans le plat sur les toits la pluie a mangé le soleil avec des baguettes de chinois

allo allo l'accroissement du cristal c'est toi...c'est toi ô absente dans le vent et baigneuse de lombric quand viendra l'aube c'est toi qui poindras tes yeux de rivière sur l'émail bougé des îles et dans ma tête c'est toi le maguey éblouissant d'un ressac d'aigles sous le banian


Aimé Césaire


Prophétie

Là
où l'aventure garde les yeux clairs
là où les femmes rayonnent de langage
là où la mort est belle dans la main comme un oiseau
saison de lait
là où le souterrain cueille de sa propre génuflexion un luxe
de prunelles plus violent que des chenilles
là où la merveille agile fait flèche et feu de tout bois

là où la nuit vigoureuse saigne une vitesse de purs végétaux

là où les abeilles des étoiles piquent le ciel d'une ruche
plus ardente que la nuit
là où le bruit de mes talons remplit l'espace et lève
à rebours la face du temps
là où l'arc-en-ciel de ma parole est chargé d'unir demain
à l'espoir et l'infant à la reine,

d'avoir injurié mes maîtres mordu les soldats du sultan
d'avoir gémi dans le désert
d'avoir crié vers mes gardiens
d'avoir supplié les chacals et les hyènes pasteurs de caravanes

je regarde
la fumée se précipite en cheval sauvage sur le devant
de la scène ourle un instant la lave
de sa fragile queue de paon puis se déchirant
la chemise s'ouvre d'un coup la poitrine et
je la regarde en îles britanniques en îlots
en rochers déchiquetés se fondre
peu à peu dans la mer lucide de l'air
où baignent prophétiques
ma gueule
ma révolte
mon nom.

Aimé Césaire


Jour et Nuit

le soleil le bourreau la poussée des masses la routine de mourir et mon cri de bête blessée et c'est ainsi jusqu'à l'infini des fièvres la formidable écluse de la mort bombardée par mes yeux à moi-même aléoutiens qui de terre de ver cherchent parmi terre et vers tes yeux de chair de soleil comme un négrillon la pièce dans l'eau où ne manque pas de chanter la forêt vierge jaillie du silence de la terre de mes yeux à moi-même aléoutiens et c'est ainsi que le saute-mouton salé des pensées hermaphrodites des appels de jaguars de source d'antilope de savanes cueillies aux branches à travers leur première grande aventure: la cyathée merveilleuse sous laquelle s'effeuille une jolie nymphe parmi le lait des mancenilliers et les accolades des sangsues fraternelles.


Aimé Césaire

Monday, August 4, 2008

Luigi Anselmi: poesia idaztea, maiz, gogo-bihotza biluztea da

Udako bero galdatan, hondartzan edo auskalo non, Joakin Balentziak blog honetan bertan idatzi zuen gisara, gorputza eta burua, bihotza eta gogoa, den-dena bero galdatan... Eta burura datorkit Luigi Anselmi poetak esandakoa:

Zer da poesia eta, oro har, artea? Egiaren antza duen gezurra ala gezurraren antza duen egia? Non da muga? Eta mugaren zein aldetan aritzen gara gu? Poesia idaztea gogo-bihotza biluztea da maiz. Baina agian garrantzitsuena ez da eranztea bera izango, biluzteko manera baizik. Baita azkenean agerian geratzen dena ere, noski.


Biluztu gaitezen udako bero galdatan, behar den maneran.

Monday, July 21, 2008

Hondartzan edo auskalo non egonen den jendea
uda honetan.Ni hemen nago, nire auzoan, lasai eta goxo.
Hona hemen poematxo bat eguneroko bizimoduari buruz

SUPERMERKATUAN

Bi urteko neskatila da
supermerkatuan amarekin dagoena;
ama gazteak ematen dizkio
poliki-poliki erositako gauzak
kutxazainak kontrola ditzan.
Neskatila, serio eta adeitsu,
nekez ailegatzen da mostradoreraino,
baina azkenean lortzen du
produktu guztiak paratzea
satisfakzio keinu batez;
gero amak besoetan hartzen du,
alabaxoaren eskuetan
eros-txartela jarriz,
eta honek harro ematen dio
irribarre egiten ari zaion kutxazainari,
zeinek ematen baitio faktura
"hau hiretzat, panpoxa", dioenez.
Gero neskatilak ateranz korrika egiten du
eginiko lanagatik kontent,
baina itzultzen da beldurtuta
bat-batean ate automatikoak
ireki direlako bere aurrean,
eta kutxazainak galdetzen dio amari:
"zein izena du?", "Eider",amak dioenez;
saltzaileak deitzen dio amultsuki bere izenaz
ilaran gauden denon sinpatia ordezkatuz,
eta ematen dio goxoki bat.

Joakin Balentzia Tirapu



Friday, June 20, 2008

Nafar Poesiaren 3 garren biltzarra




Bildumatxo pertsonal bat

Aurten Nafar Poesiaren 3 garren biltzarra , 16 garren mendeko « Lizarra-ko fraile Diego « - etxeko pilaretako aingeru eta mustro potolo zizelkatuen erdian iragan da ! Bistan da eskulturek ez didatela deus erran , baina iduritu zait, elgarreri ari zirela galdezka ean ez ziren berriz duela 450 urtetako garaietara itzuli Egun guzian, euskara frantsesa, gaztelera , arabiarra , inglesa hizkuntzak entzutearen bortxaz , noski pentsatu zezaketen ,historian zehar nafarroako eremuetan erabili izan diren mintzaira guziak ber-sortu zirela !

« Aspaldiku « elkartekoak diren Josu Calvo, Pello Etxarri , Ana Estefan, Jose Luis Alló Bélen Galindo , Naiara Sanchez, Javier Asiain, Consuelo Allué, Juankar Lopez- Mugarza, Josu Jimenez izan ziren egun huntako aurkezpen , bai , taileren arduradunak , Euskarazko tailerari dagokionez, ezin urrunago mendeetan zehar , euskal literaturan aurki zitezkeen emazteen eraginak Juankar Lopez Mugarza-k aurkeztu zizkigun Gain gainetik lan preziagarria !

Arratsaldean »Idazle eskola »ko partalier guzieri esker, ( Tere Irastortza Juanmi Munarriz, Iñaki Odriozola, Jon Orzaiz, Gorka Azkarate, Itziar Gomez, Ainara Maia, Karmele Igartua, Alaitz Vives, Aitziber Lekuona, Leire Zubeldia, Carmen Valois) giro bizi eta aberats bat , umorez eta poesiaz gaindizka sortu zen

Gero olerki irakurketa orokorrean gaztelerazko idazleetan ,Socorro Latasa ,Santiago Elso, Alfredo Rodríguez, Javier Asiáin , Jesús Losada , Marina Aoiz,José Luis Allo, Pepe Alfaro, Daniel Aldaya , Ana Estepa entzunak izan ziren , bai eta idazle euskaldunetan : Juankar Lopez- Mugarza, Josu Jimenez, Naiara Sanchez , Joakin Balentzia-Tirapu , Marisa Arruabarrena , Carmen Valois, Ainara Amaia , Itziar Gonzales, Karmele Igartua ,Rikardo Gonzales de Durana , Felipe Zelaieta, Luis Garde Iriarte eta ni

Arratsaldean , « Barneko Burbuilak…. » entzun-ikus bideoan idatzitako , Olerkari gaztetxoen testo poetiko sakonak , hunkigarriak izan ziren . eta denetaz ongi txalotuak !

Egun osoko eguzkia Maram al Masri , siriar poeta, izan zen ! Bere ile beltzaran luze, irriño gerezi kolore, sirena ahots flexio, seaskako hitz goxo , sentimental portaera , sentsualitate suabe , Mediterrano perfume , ogi urrezko jauntzi, …ots , emazte jainkosa bat, .. guzien zoragarri ! Gizonezkoen begien dirdiretan, bai emakumezkoen erran nahietan asma ziteken bat baino gehiago Maram al Masri-z amorosturik geratu zela ! Bere olerkiak, arabiarrez emanak metafisikoki entzunak izan ziren ! Erran nahi konkretu eta itzulpenak kasik alferrikako bihurtuz !

Nafarroako 3 garren Poesia biltzarraren egunean , poesia arabiar eta hizpanikoek duten harremanetarik baztertuz edo berdin bide egiten ari den euskal olerkigintzaren xendretarik urrunduz , gehienik , bihotzeko ahotsek zuten egiazko poesia agertu Ezagutza kultural ideologikoen hanaindian , literaturak , bere barnean dauzkan uniberzal humano inztinkto izkutuek , zedukzio jokoek, magikoki oriental eta okzidental portaerak bateratu zituen.

Menturatu gintezke erratera kultura desberdinen arteko zubiak ez direla paperetan idatzitako hitzekin baizik egiten, baina bai fisiologoki elkartuz , elkarrekilako intuizioak azalduz , begiak kurutzatuz , gorpu eta sentimenak errealitate fisikoan oinarrituz

Egun eder horretaz asko balitaike errateko Hemen idatzitako hitz hauk nire baitan burutik inprostean , abiaduran pasatutako zirrara batzu baizik ez dira . Esker mila eta gehiago parte hartu duten guzieri Nahiz egun honetako oiartzunak nehon prentsan ez diren agertu , itxaropena dut , « Lizarra-ko fraile Diego « deitua den, 16 garren mendeko etxeko pilaretan, beti irriz eta grimaska ari diren aingeru eta mustro potolo zizelkatuek , gutaz oroitzapen bat atxikiko dutela oraino luzaz !

Auxtin Zamora

Monday, June 9, 2008

THE BASQUE LANGUAGE LAMB


The Scaffold

When you say that language is dying
It is as if you said that fire is being extinguished
When I say that language is dying
It is as if I said that the lamb is dying
But fire is extinguished naturally, by itself
And the lamb, nevertheless, is sold by a Judas
It is crucified unjustly by a Pilate
And a Longinos hangman kills it


The Voice that Emigrated

I write in the language of my ancestors
I write in the language that was spoken in the Head of this Kingdom
The majority language in our territory
The only one that was understood in all our towns

Nowadays, this is called a "minority" language

They will find

They will find
Neither white flowers
Nor traces
The bench that you used as a bed until yesterday
The voice you used as emigrant compass
Will be today, along with your body, fuel to the flames
But you will become the bush that burns
But is never consumed
You will be eternally on fire
As long as the word in the mouth of your people remains alive


Juankar Mugartza

IDAZLE ESKOLA LIZARRAKO BILTZARREAN

Ekainaren 7an, larunbata, Idazle Eskolako ikasleek Lizarran antolatutako poesia jardunaldian parte hartu zuten beren sormen lanekin. Idazle Eskolakoen parte hartzea arratsalde partean izan zen eta, haiek beren webgunean aitortzen duten bezala: "afaritan ere jarraipena emango diogu ilunabar literario nafarrari". On degizuela! Eta mila esker Tere Irastortzari, Ainara Maiari, Carmen Valois-i eta gainerako lagunei.