Ainara Maiaren iritzia Pello Otxotekoren liburuaz

POESIA

ANPHORA BAITA

Pello Otxoteko

91 or

HUSTU BETETZEKO

Definizioz definizio esaten dit zer den anfora poetak. Eta neure izaera mutura hurbildu naiz.

http://xorinokantharia.wordpress.com/

Tere Irastortza olerkaria, idazlea eta olerkarien eta idazleen irakaslea

Boticelliren Venus, Euskal Herriko Mariren pare

Tere Irastortzak poesia tailerrean irakatsi zigun bezala, idazleak Boticelliren Venus ospetsuaren antzera jokatu beharko luke, inguruetan daudenak kontuan hartuz, jakina, baina bere biluztasuna estali edo putz eginez beroa arindu nahi dioten hauei erabateko jaramonik egin gabe, aurrera so egin behar baitu idazleak, alboetara begiratzea debekatuta ez dagoen arren, baina beti ere irakurlearen edo margoa begiratzen ari den ikuslearen begietara so eginez.

Honelakoxea omen da, halaber, Euskal Herriko Mari, gure mitologian oraindik bizi-bizirik den izaki emea. Kristautasunak Ama Birjina Mariarekin nahastu nahi izan zuen arren (Venus bera ere kristautu zuen bezala), hor dago Mari oraindik ere, Boticelliren Venus ederraren modura, euskal lurretik sortzen eten gabe, Venus egunero oskol batetik sortzen den bezala. Mariren oskola, Aralarren eta Aitzgorriren artean kokatzen du Terek, baina, hainbat eta hainbat lekutan entzuten da bere izena, Santa Maria aipatzen den leku anitzetan, Mari ulertu behar baitugu halakoetan: Santa Maria de Arrako baino anitzez hobekiago, Arrakoko Mari.

Boticelliren margolan honetan, hortxe dugu Venus, gure jainkosa Mari, guri begira, alboetan dituen guztiak kontuan hartuz, bai, baina haien lausengoak eta beldurrak haintzat hartu gabe. Hor dugu biluzik gure aurrean. Haren lainotasuna erakusten, guregandik erantzun bat eskatzen ariko balitzaigu bezala.

Mariren ezaugarri nagusiei buruz mintzatu zen Tere, eta ezaugarri horietatik bi azpimarratu zuen guretzat guztiz garrantzi handikoak direnak, euskaldun bezala, idazle bezala, tradizioaren trasmisore bezala, eta etorkizunaren eraikitzaile bezala:

1.- Mariri hiketan hitz egin behar diogu. Zuzenean. Lagun bezala. Bitartekaririk gabe. Tolesik, azpildurarik eta itxurakeriarik gabe. Berak ere halaxe hitz egiten baitu. Hiketan. Hitanoa erabiltzen. Hi bere hizketan kontuan hartuz, eten gabe, aditz bakoitzean, hitz bakoitzean, hats bakoitzean. Idazle bahaiz, hik ere hala behar dun ala behar duk izan. Euskaraz mintzatzean hitanoa emakumeak eta gizonak garela behin eta berriz ari zaigu gogoratzen. Gure gizatasuna ari zaigu behin eta berriz begien aurrean jartzen. Hauskorrak gara, hilkorrak, baina bizi garelarik, gizakiak, emakumeak, gizonak, bestea, irakurlea, lagun hurkoa, gure nortasun zati egiten ditugu, eta gure eguneroko jardunean present ditugu.

2.- Ezkerreko eskua erabili behar dugu, Marik egiten duen bezala. Eskuinetik ezkerrera irakurtzen, ikusten eta idazten irakatsi digute eta orain hori dena ahaztu behar dugu eta alderantziz egiten ikasi behar dugu. Ezkerreko eskuarekin ikasi dugun guztia aldendu eta baztertu behar dugu berriro ere garbi-garbiak hasi ahal izateko.

Tere Karmeleren lagun min-mina zen. Terek irakatsi zigun bezala, Karmelek erregela hauek ongi betetzen bazekien. Beti aurrera begiratzen zuen, hiketan hitz egiten zion bizitzari eta ezkerreko eskua erabiltzen bazekien funtsezkoa ez zena kentzeko eta garrantzitsuarekin gelditzeko. Karmeleren poesian, Boticelliren margolanean bezala hiru zati ikusten ditugu maiz. Alboetan dagoena, azalpenak dira, garrantzi handikoak dira hor aurkitzen ditugun giltzak, baina erdian dugu Venus, erdian dugu Mari, Karmele bera guri begira, guri galderak etengabeki egiten, eta alboetara begiratzen eta galderak erantzutetik ihes egiten utzi gabe.

http://www.idazten.com/

Ander Iturriotz EIEko lehendakariak Euskal Idazleen Elkartearen agurra ekarri zuen Burlatara

Ander Iturriotz, Euskal Idazleen Elkarteko lehendakaria

Ander Iturriotz, Euskal Idazleen Elkarteko lehendakaria, Burlatako Poesiaren Bestan, Nafarroako II. Poesia Biltzarrean, izan zen. Betidanik EIEk babesa eman dio Biltzarrari baina hau izan da EIEko lehendakari bat biltzarrera hurbildu den lehenengo aldia. Aspaldikuko jendea poz-pozik zegoen Ander Iturriotzen bisitarekin, EIEko sostengua berresten baitzen honela, (urtero bezala, egia esan, baina oraingoan, argiago eta garbiago, ozenago eta gorago.) Bestalde, Euskal Idazleen Elkarteko zuzendaritza taldeko beste hiru kide izan ziren gurekin: Juan Mari Apaolaza, Carmen Valois eta Josu Jimenez Maia. Horiei guztiei gure esker ona.

Ander Iturriotz bere sarrera hitzaldian Homero aipatu zuen. Homero ez omen zela existitu esan zigun eta gutariko askok ez genekien hori, baina banako bezala izan ez zen arren, talde bezala orduan, berak biltzen zuen Grezia klasikoko jakituria guztia. Erran nahi baita, banakoen lana garrantzi handikoa dela, baina kultura, euskal kultura gure kasuan, denon artean egin behar dugu. Guk denok osatzen dugun existitzen ez den, baina egunero elikatzen dugun, gure euskal Homero partikularra.

Ander Iturriotzen hitzetan, gazteek badute anitz emateko, bai euskal kulturan, bai euskal literaturaren arloan ere. Gazteak izan arren badute, izan, izugarrizko eskarmentua gure gaurko gizarte "cyborg" honetan bizitzeko, eta haien ekarpena behar-beharrezkoa dugu aurrera jarraitzeko.

Benetan interesgarriak eta gogoan hartzekoak Ander Iturriotzen hitzak. Mila esker.

Tere Irastortza eta Manuel Vilas Diario de Noticias egunkarian eta blogetan

Manuel Vilas eta Tere Irastortza Diario de Noticias egunkariko argazki batean

http://www.noticiasdenavarra.com/2010/09/26

Atzoko eguna poesiaren hegaletan iragan zen ohi bezala, aurten Joxemiel Bidador eta enara bat (Karmele Igartua) gogoan izanik. Eguna benetan ederra izan zen goizeko eta arratsaldeko saioetan.

Blogosferan ondoko artikulu maitagarri hau aurkitu dugu... "esnametsetan" gunean... atzoko biltzarrean parte hartu zuen musikari baten eskutik...

http://esnametsetan.wordpress.com/

Bestalde Bergarako Idazle Eskolako web orrian ere gure biltzarraren berri eman dute, Tere Irastortza, gure olerkari gonbidatua, hango irakasle eta eragilea delako...

http://www.idazten.com/

Joxemiel Bidador olerkariari omenaldia

Joxemiel BIDADOR idazle, ikerle eta olerkariaren hitzaldia Agoitzen, 2007ko Nafarroako II. Poesia Biltzarrean

Atzoko ekitaldian Joxemiel Bidadorri omenaldia egin zitzaion, Bergarako Idazle Eskolako eta Aspaldikuko lagun Karmele Igartuarekin batera. Omenaldian Joxemielen senideak eta lagunak izan ziren. Tamalez, antolatzaileok ez ginen batere fin ibili eta barkaezinezko oker bat egin genuen... Idoia (Joxemielen alarguna), Jose Angel Irigarai (Larrekoren biloba, Aingeru Etxegarairen seme eta Joxemielen lagun mina) eta gainerako lagunak etorri ahal izan ziren prentsaren bitartez izan zutelako omenaldi honen berri. Benetan, lotsa nabaritu zitzaigun gure aurpegietan. Mila aldiz barka eskatu behar izan genien alargunari eta, orobat, bertaratu ziren Joxemielen adiskide guztiei, Jose Angeli bereziki, behar den bezala gonbidapena helarazi ez baikenien.

Aurtengo biltzarreko asmoa zen erdal poetei ezagutzera ematea nortzuk ziren Joxemiel eta Karmele, baina, gero antolaketa (desantolaketa) arazoak direla medio, eta bata dela, eta bestea dela, finean inork ere ez zien Idoiari edota Jose Angeli deitu. Lotsagarria benetan. Eta lerro hauetatik egindako hutsa aitortu nahi dugu, biltzarrean gauza onak egon ziren bezala, gaizki egindakoak batzuk ere izan zirelako eta zentzuzkoa da hauek ere gogora ekartzea berriro ere errepikatuak izan ez daitezen.

Bestalde, goiko bideoan Joxemiel Bidador mirestuaren hitzaldia entzun daiteke oso-osorik, argazkia bera ere Agoizko biltzarrean hartua dago. Euskal Idazleen Elkarteaz aritu zitzaigun. Jakina, gure biltzarretan ohi dugun bezala, goizeko hitzaldiak erdaraz egiten ditugu erdal poetek eta erdal entzuleek euskaldunok egiten ari garen lanaren berri izan dezaten. Hori dela eta, hitzaldia erdaraz dago, euskaraz egindako sarrera txiki batekin.

Izan untsa eta adi entzun Joxemielek esan behar dizuna... beti izanen baita gure bihotzetan.

Tere Irastortza eta Manuel Vilas Aspaldikuko Poesia Biltzarrean

Tere Irastortza Diario de Noticias egunkariak argitaratutako argazki batean (argazkia D.N.)

NAFARROAKO V. POESIA BILTZARRA Nafarroako Prentsan

Diario de Noticias:

http://www.noticiasdenavarra.com/

Diario de Navarra:

http://www.diariodenavarra.es/

Leire Zubeldiak idatzitako kronika Karmele Igartua Bihotzean

"Maite ditugun olerkariak" sailaren barnean,

"Idazle eskola"ko partalierekin

iragan egun hunkigarri baten kronika,

Leire Zubeldiak idatzia, hona hemen

SENPERE, 2010eko irailak 18

Egun eder bat, oraingoan ere Karmeleren kontura

Irungo merkatalgunean elkartu ginen goizeko 09:00etan, Tere, Itziar, Ainara, Euri, Axun, Iban, Ione, Igotz, Garazi, Ekaitz, Montse eta Leire. Hizketaldi labur baten ondoren, Idazle Eskolako karabanak Senpererako bidea hartu zuen. Ez genuen berandu iritsi nahi Hatsako gure lagunekin eta Karmele gure adiskidearekin genuen hitzordura. Baina Biriatun lagun batzuekin egin genuen topo, beltzez jantzita egoten diren horiekin. Ainara eta Itziar pasa; Tere eta Leire pasa; baita Axun eta Iban, zein Garazi Ekaitz eta Montse zihoazen autoa ere. Ione eta Igotzena bai harria!

Atzerapen txiki batekin, baina ongi iritsi ginen denok Senpereko Larraldea etxera. Bertan zeuden Auxtin Zamora eta Aspaldikuko Juankar; eta haiekin Carmen. Azken honek nahiago izan zuen gurekin denbora galtzea baino zuzenean Larraldeara joan eta kafetxo bat hartuz itxarotea. Carmenek bai jakin! Senpereko etxetzar ederrera azaldu ziren baita ere Uxoa eta Iker. Auxtinek eskainitako kafe goxoa hartu ondoren, autoetan sartu eta Zugarramurdirantz abiatu ginen. Bidean paraje ederrak, eta txakurrak autoetako gurpilak hozkatzen, eta larre behiak enbarazuan, adar handi-handiekin. Eskerrak Axun eta Iban autoetatik atera eta bidea temati oztopatzen zuten animaliatxo adardunak bazterreratu zituzten.

Horrela, Zugarramurdi eta Etxalar artean geratzen den Ibainetako lepora iritsi ginen, gure ibilaldiaren abiapuntura. Batzuk mendirako maia aproposekin, beste batzuk bakeroekin, baten-baten gona jantzita eta xandaliak zeramatzanik ere bazen. Montse, Karmeleren ama esaterako: hartu bastoia, jantzi xandalien azpitik galtzerdiak eta benga! Maldan gora gehien errepikatu zen esaldia: "sinatuko nuke nik 79 urterekin horrelako sasoia izateko". Ibilaldi atsegina izan zen: hankentzat xamurra eta begientzat zoragarria. Oztopo zenbait gainditu behar izan genituen ordea: lokaztutako putzuak, eta batez ere, alanbre-sare edo langak. Baina dotore igaro genituen denak, jantzietan urratu txikienik egin gabe.

Azkenean iritsi ginen Ibanetako Trikuharrira. Bertan egin genion omenaldi xumea Karmeleri. Trikuharria inguratu eta norbere etxetik ekarritako harriak utzi genituen megalitoaren barruan. Auxtinek Karmeleren irudiarekin eta poesia batekin osatutako koadro zoragarria atera zuen sobre batetik. Harriekin batera, trikuharriaren barrenean jarri zuen. Itsasoko maskor bat ere utzi genuen, Karmeleren izenarekin. Ondoren, Itziarrek hitz batzuk irakurri zituen: "zeure zeuretako Karmele". Xalbadorren heriotza kantua abestu genuen gero, baina "Urepeleko artzaia" esan beharrean "Aretxabaletako enara" kantatuz. Kantua amaitu ondoren, Axunek botatako irrintziak urratu zuen Ibanetako isiltasuna. Zugarramurdiko sorginak esnatzeko modukoa izan zen. Txalo egin genuen denok, hunkiturik. Esku emanda giza-harrespila bat osatu genuen, gogoa Karmelerengan genuela. Isiltasuna. Pare bat argazki, eta martxa berriro. Gustura, oso gustura, pentsatuz, Karmeleri gustatuko zitzaiola. Ah! Eta atzera bidean abiatu aurretik, indarrak berreskuratzeko Itziarrek egindako erroskila goxo-goxo batzuk jan genituen. Superwoman!

Autoetara iritsi eta batzuk etxe aldera joan ziren, Garazi, Ekaitz eta Montse hain zuzen; gainontzekoak Larraldeara itzuli ginen. Eta han… sekulako bazkaria: xiixa-hori omeleta, indioilar bularkia barazki goxo-goxo batzuekin, eta gazta, eta sagar tarta, eta pikuak, eta aranak, eta kafea, eta patxarana eta giro ona! Ederki bazkaldu genuen, bai jauna!

Sabela majo beteta, lau terdietan ekin genion errezitaldiari. Itziarrek ohi bezela txukun-txukun antolatua zuen dena: Auxtinek hitz egin zuen lehendabizi, ondoren Terek Idazle Eskola aurkeztuz, gero Itziar eta Ainarak Karmeleri buruzkoak aipatu zituzten, eta jarraian Karmeleren testuak irakurri genituen txandaka-txandaka. Hiru ordu eta laurdeneko emanaldia izan zen. Hunkigarria, baina polita. Amaieran Auxtinek bere esker ona azaldu eta oparitxo bana eman zigun: fosil bat bakoitzari. Ez hori bakarrik: etxerako bidea hartu aurretik kafea, garagardoa, fruta, muztioa, freskagarriak eta opil goxo batzuk jarri zizkigun aukeran. Talde argazkia atera eta martxa! Ah! Alde egin aurretik hurrengo hitzordua gogorarazi zuen Terek: irailak 25ean, Iruñean Aspaldikuk antolatutako Nafarroako Poesiaren Biltzarra. Ahal duenak edo nahi duenak badaki…

Leire Zubeldia